گلوگاه، شرقیترین نقطه مازندران، در جنوب شرقی دریای خزر و شمال خط الراس شمالیترین رشته کوه البرز و در شرق شهرستان بهشهر و غرب استان گلستان واقع شده که مساحت آن با اراضی زراعتی، جنگل، مرتع، بایر و دایر حدود ۶۵ کیلومتر مربع است.
اکثر اهالی گلوگاه ترک زبان هستند. آنها جزء ایل و طایفه عمرانلو اند و عمده کمی از اهالی این شهر هم به طایفهای به نام کلبادیها و عدهای دیگر به طایفه گلو (Golo) میرسند. به جز اینها بقیه اهالی گلوگاه مهاجرند و از جاهای دیگر به این منطقه آمدهاند.
گلوگاه شاید خودش به اندازه شهرهای دیگر مازندران جاهای فراوان دیدنی نداشته باشد، اما میتوان گفت بیشترین ییلاقات را در منطقه دارد و روستاهایی که در ارتفاعات این شهر میباشد زبان زد تمام مسافران است.
تپه تاریخی گراودین
در شمال غربی گلوگاه تپه تاریخی گراودین، وجود جر یا خندق کلباد در شرق گلوگاه به فاصله تقریبی ۲ کیلومتر اهمیت این محل را ثابت میکند و در جنوب آن بقایای جاده شاه عباسی قرار گرفته است که از مسیر جنگلهای سرسبز، چشمه ها، آبشارها و آبهای معدنی قابل توجه و دیدنی به کوههای شرشری محدود میشود و از نظر تاریخی و باستان شناسی اهمیتی ویژه دارد. تپه تاریخی گراودین، یکی از جاذبههای گردشگری گلوگاه، از نظر تاریخی هم سرنوشت ۲ سلسله از سلسلههای تاریخی ایران در این منطقه رقم خورده است. اولی با شکست محمدحسن قاجار در سال ۱۱۷۱ هجری قمری در نزدیکی گراودین تپه به دست کریم خان زند که بعد از آن دولت مستقل زندیه تاسیس شد و دومی بعد از فوت کریم خان و اتحاد خاندان آقامحمدخان قاجار با یکدیگر که باعث شدبر سر تا سر مازندران، گیلان، آذربایجان و قفقاز استیلا یابند؛ بنابراین دست زندیه ابتدا از مازندران و سپس سراسر ایران کوتاه و سلسله زندیه منقرض شد و مقدمات تاسیس رسمی سلسله قاجاریه در سال ۱۱۹۹ هجری قمری در پای تپه گراودین فراهم آمد.
توسکا چشمه گلوگاه
توسکا چشمه در منطقه بالادست شهرستان گلوگاه، یکی از جاذبههای گردشگری مهم این شهرستان است. این چشمه دارای آب زلال و گواراست. وجود درختان زیبای توسکا دلیل وجه تسمیه این منطقه میباشد. در طول ایام بهار و تابستانای منطقه ماهانه پذیرای ۱۵ هزار مسافر از داخل و خارج استان است. این منطقه دیدنی که به دلیل قدمت چشمه، وجود یخچالهای طبیعی و خنک بودن منطقه و داشتن دمای صفر درجه سانتیگراد در ماههای گرم سال توجه گردشگران زیادی را از استانهای گلستان و خراسانهای شمالی، رضوی و جنوبی به خود جلب کرده است. چشمه اوان، چشمانداز دیدنی روستای نیالا، باریکلا، چشمه محمد بهی و آبخوره به عنوان دیگر نقاط دیدنی و کوهستانی شهرستان گلوگاه است. در پایین دست گلوگاه نیز دریای آرام گلوگاه و منطقه جرکلباد با پیشینه هزار سالاز نقاطی است که گردشگران به این شهرستان از آن دیدن میکنند.
روستای آغوز دره
آغوز دره در ۵۰ کیلومتری شهرستان گلوگاه قرار دارد. آغوز دره از شمال به جنگلهای زیبای انزان شهرستان بندر گز از سمت جنوب به رودخانه نکارود و روستای اندرات و ازسمت شرق به روستای چین پاچ و از سمت غرب به روستای وزوار محدود میباشد. وجه تسمیه این روستا از آنجا سرچشمه میگیرد که بدلیل وجود درختان گردو یا آغوز فراوان و بزرگ در حاشیه درهای که مشرف بر روستاست این محل را آغوز دره نام نهادند شغل اصلی مردم آغوز دره دامداری و کشاورزی و تا حدودی باغداری و قالی بافی است. آغوز دره از امکانات مناسبی مانند امکاناتی همچون آب، برق، مدرسه نوساز ۶ کلاسه، خانه بهداشت، مرکز مخابرات و جاده آسفالته برخوردار است. آغوز دره دارای یک مکان تفریحی و تاریخی زیبا بنام شمشیر بر میباشد که بسیار جذاب و شگفت انگیز است.
روستای نیالا
نیالا، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان گلوگاه در استان مازندران است. گورستان نیالا از آثار ثبت شدهی ملی ایران در این روستا قرار دارد. قبرستان نیالا مربوط به سدهٔ ۱۰ و ۱۱ ه. ق. است و در شهرستان گلوگاه، بخش مرکزی، دهستان توسکا چشمه، روستای نیالا واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۴۶ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
روستای زیبای نیالا اولین روستا در مسیر جاده هزارجریب شهرستان بهشهر از سمت شهرستان گلوگاه میباشد. دهستانی از بخش یانه سر شهرستان بهشهر است. در ۲۴ هزارگزی جنوب شرقی بهشهر کنار رودخانه نکا، در منطقه کوهستانی معتدل هوای مرطوبی واقع است و ۴۲۰ تن سکنه دارد. آبش از چشمه و رودخانه نکا، محصولش برنج و غلات و لبنیات و ارزن و شغل مردمش زراعت و مختصر گله داری و کرباس بافی است.
از مکانهای گردشگری در گلوگاه میتوان از جادهی بسیار زیبای جنگلی گلوگاه-دامغان نام برد که در آن چشمههای طبیعی و پر گردشگری همچون توسکا چشمه، افرا چشمه، حسن چشمه، ریگ چشمه، یخچالسر قرار دارد.
همچنین میتوان از جادهی قدیمی سنگفرش در قسمت مشی گلوگاه نیز که برای لذت از زیباییهای فوق العاده آن باید کوله بار را به دوش گرفته و با پای پیاده تن به جنگل نهاد نیز نام برد.
قبرستان تاریخی هزار ساله سپیدچاه گلوگاه نیز که اولین گورستان مسلمانان ایران است و مملو از قبرهای کهن با نقوش طراحی شده بر روی سنگ قبرها میباشد در قسمت کوهستانی این شهر واقع شده است.
دریای آرام گلوگاه نیز یکی از آثار طبیعی این شهر میباشد که تنها کرانهی ساحلی مازندران میباشد که با امواجی آرام، هیچ گونه خطری را برای شناگران ندارد و دیدن افق خورشید در هنگام غروب یکی از تجارب غیرقابل وصف آن میباشد.
شبه جزیره میانکاله در شمال این شهر نیز که جز مناطق حفاظت شده جهانی میباشد و بیشترین جمعیت پرندگان مهاجر و بومی را در خود جای داده است یکی از زیباترین مناطق دیدنی دست نخورده در ایران میباشد.
کد خبر:
10333
