به گزارش کاسپبن، محمدرضا کاویانپور، رئیس مؤسسه تحقیقات آب وزارت نیرو، در حاشیه بیستویکمین نمایشگاه بینالمللی صنعت آب ایران در جمع خبرنگاران اظهار داشت: در ایران استانداردهای آب شرب بهصورت دقیق و بهداشتی رعایت میشود؛ حتی اگر شرایط منابع آب سطحی تغییر کند و میزان گلولای بیشتر شود، آبی که وارد تصفیهخانه میشود باید استانداردهای لازم برای کارکرد صحیح سیستمهای تصفیه را داشته باشد؛ در غیر این صورت فرایند تصفیه مختل میشود. بنابراین کنترل کیفیت در خروجی منابع و ورودی به تصفیهخانهها بهصورت کامل انجام میشود.
وی افزود: دریای کاسپین حدود سه دهه است که وارد دوره کاهش تراز شده است؛ این کاهش پس از آن رخ داد که در دهه 60 حدود 2 و نیم متر افزایش تراز را تجربه کرد.
کاویانپور با بیان اینکه “در سالهای ابتدایی کاهش تراز خزر، افت تراز آب حدود 3 تا 4 سانتیمتر در سال بود”، گفت: در چند سال اخیر این عدد به حدود 25 سانتیمتر رسیده و بررسیها نشان میدهد که امسال احتمالاً به حداقل تراز 500 ساله دریای کاسپین میرسیم و رکورد تاریخی ثبت خواهد شد.
کاویانپور در پاسخ به سوالی با اشاره به تعریف پروژهای جدید در سال جاری خاطرنشان ساخت: ردیف مطالعاتی ‘ارزیابی نوسانات دریای کاسپین’ امسال در سازمان برنامه و بودجه تعریف شد و مؤسسه تحقیقات آب بهعنوان مسئول مطالعات انتخاب شده است. چند تیم تخصصی در استانهای گیلان، مازندران و گلستان مشغول بررسی میدانی هستند.
وی تغییرات اقلیمی را مهمترین علت افت تراز آب دریای کاسپین دانست و توضیح داد: دو عامل اصلی ناشی از تغییر اقلیم در این کاهش نقش دارند، کاهش بارشها در حوضه آبریز دریای خزر و افزایش تبخیر؛ بهطوری که در 50 سال گذشته حدود 20 درصد به میزان تبخیر افزوده شده است.
کاویانپور تأکید کرد: ترکیب کاهش بارش و افزایش تبخیر باعث شده این کاهش در سالهای اخیر شدت بیشتری پیدا کند.
کاویانپور در پاسخ به پرسشی با اشاره به تداوم خشکسالی بلندمدت کشور گفت: همانطور که پیشتر اشاره کردم، ما اکنون از یک خشکسالی حدود 20 تا 25 ساله عبور میکنیم و این خشکسالی در سالهای اخیر هشدارهای جدی خود را نشان داده است.
وی افزود: بر اساس گزارش ششم موسسه بینالمللی اقلیمشناسی که متولی مطالعات جهانی است، الگوهای بارش در مناطق مختلف جهان تغییر کرده و نتایج مطالعات ما در افق 2050 نیز کاملاً با یافتههای بینالمللی همخوانی دارد. این بررسیها نشان میدهد احتمال افزایش بارش در برخی نقاط و کاهش بارش در نقاط دیگر وجود دارد.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب تأکید کرد: آنچه برای ما اهمیت دارد، روند بلندمدت است. مدلها نشان میدهد در بخشهای مهمی از کشور، بهویژه مناطق غربی و شمالی که تأمینکننده اصلی آوردهای بارشی هستند، با کاهش بارش مواجه خواهیم بود. بنابراین لازم است کشور برای شرایط آینده و کاهش منابع آبی آماده شود و برای ارتقای تابآوری برنامهریزی کند. این موضوع وظیفه دستگاههایی مانند وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صمت، وزارت راه و شهرسازی و همه بهرهبرداران حقآبه است؛ زیرا ادامه روند فعلی بدون برنامهریزی، قطعاً ایجاد مشکل خواهد کرد.
وی در ادامه به استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت سدها اشاره کرد و اظهار داشت: در وزارت نیرو برنامه جامعی برای استفاده از تکنیکهای نوین تدوین شده است. تاکنون حدود 30 سد مهم کشور با استفاده از روشهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین مورد تحلیل قرار گرفتهاند و سامانه پیش بینی جریان ورودی به سد طراحی شده است. بهرهبرداران میتوانند با استفاده از این سامانه، وضعیت ششماهه آینده ورودی سد را مشاهده کنند. این سامانه بهصورت مستمر بهروزرسانی میشود.
کاویانپور همچنین درباره مطالعات آب ژرف بیان داشت: در موضوع سیستان و بلوچستان، پس از ورود معاونت علمی ریاست جمهوری در دوره قبل، فعالیتها به صورت مستقل ادامه داشت. اما در دولت سیزدهم کارگروهی با حضور وزیر نیرو و معاونت علمی تشکیل شد و مقرر شد مطالعات هماهنگ شود. نقشههای پتانسیل آب ژرف که در مؤسسه تحقیقات آب تهیه شده بود، با نقشههای معاونت علمی تلفیق شد و نقاط امیدبخش استخراج گردید.
وی افزود: یکی از حوزههایی که به مؤسسه تحقیقات آب واگذار شد، مطالعات آب ژرف در کرمان است. به اعتقاد ما، این کار نیازمند یک رهیافت کاملاً علمی است. با همکاری پنج دانشگاه بزرگ کشور، دستورالعمل مطالعات، اکتشاف و نیز دستورالعمل بهرهبرداری از آب ژرف تدوین شده است. چون برداشت غیراصولی میتواند پیامدهای زیستمحیطی بسیار سنگینی مانند ایجاد فروچاله داشته باشد یا ممکن است آب استحصالشده حاوی مواد مضر برای سلامت باشد. بنابراین نحوه استخراج و بهرهبرداری باید کاملاً علمی و کنترلشده باشد.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب با تشریح روند مطالعات آبهای عمیق کشور گفت: مطالعات در چند پهنه از جمله کرمان بهصورت سیستماتیک و با همکاری پنج دانشگاه بزرگ کشور پیش میرود. از آنجا که مطالعات آب بسیار پرهزینه است، دستورالعملها تأکید دارند هر زمان نشانهای از بنبست علمی دیده شود، کار متوقف شود تا هزینههای سنگین بدون ضرورت ادامه پیدا نکند.
وی تاکید کرد: در عمق سه تا چهار هزار متری زمین، احتمال وجود هر نوع شرایط زمینشناسی و هیدرولوژیک وجود دارد و به همین دلیل آزمایشهای دقیق الزامی است.
به گفته کاویانپور «یکی از مهمترین پارامترها تعیین سن آب است. اگر عمر آب حدود 50 هزار سال باشد یک آب فسیلی محسوب میشود، اما آبی با سن دو تا سه هزار سال احتمال بالای تجدیدپذیری دارد. سرعت تجدیدپذیری در مدل بهرهبرداری تعیینکننده است و اگر بهرهبرداری خارج از مدل انجام شود، هزینه انرژی و تبعات زیستمحیطی بالایی ایجاد میکند.
وی با اشاره به اینکه بیش از 200 پروژه سازههای آبی در کشور اجرا شده است گفت: بیش از 90 درصد این پروژهها پس از پایش در موسسه تحقیقات آب بدون مشکل وارد فاز اجرا شدهاند.
کاویانپور سختترین حوزه کاری وزارت نیرو را سازههای بزرگ آبی دانست و یادآور شد: در سیلابهای مانسونی سالهای 98 و 99 آزمونهای جدی داشتیم؛ همانطور که در سیلاب امامزاده داوود که 50 تا 60 نفر جان باختند، اهمیت مدیریت بحران بهخوبی دیده شد.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب درباره سامانههای هشدار سیلاب نیز گفت: سامانه هشدار سیلاب در مؤسسه توسعه داده شده و در صورت ضرورت، هشدارها بهصورت پیامک ارسال میشود. اگر هشدار جدی باشد، ستاد مدیریت بحران در وزارتخانه تشکیل شده و تصمیمات یکپارچه اتخاذ میشود.
کد خبر:
43358
